maandag 31 december 2012

Mijn voorzaten Vermaat 8: Jan Philipsz Vermaat


Jan Philipsz Vermaat is gedoopt op 21-11-1670 in Spijkenisse [bron: Spijkenisse, DTBL NG, D:1642-1671]. Getuige was Ariaentjen Stevens.

Doopvermelding Jan Philipsz Vermaat
Hij trouwde (1), 21 jaar oud, op 07-04-1692 in Poortugaal [bron: DTB Poortugaal trouwen 1691-1810 [Nat. Archief, p. 4/145]] met de 21 of 22-jarige Trijntje Willems Hoogwerf. Jan en Trijntje gingen op 14-03-1692 in Poortugaal in ondertrouw [bron: DTB Poortugaal trouwen 1691-1810 [Nat. Archief, p. 4/145]].
Trijntje Willems Hoogwerf werd als dochter van Willem Hoogwerf en Magdalena van der Laan geboren rond 1670 in Geervliet.


Jan Philipsz Vermaat x Trijntje Willems Hoogwerf
Kinderen uit dit huwelijk:
I. Teuntje Jans Vermaat (~Geervliet, 08-02-1693 +Geervliet, 23-06-1734) 
II. Philip Jansz Vermaat (~Geervliet, 03-07-1695 []Geervliet, 07-08-1708) 
III. Magdalena Vermaat (*Geervliet, 1697 []Geervliet, 09-04-1698)
IV. Willem Jansz Vermaat (~Geervliet, 20-04-1699 +Nieuwenhoorn, <14-3-1744) 
V. Magdaleentje Jansdr Vermaat ~Geervliet, 02-07-1702 +Geervliet, <30-07-1719) 
VI. Hendrik Jansz Vermaat (~Geervliet, 27-09-1705 +onbekend)
VII. Maartje Jansdr Vermaat (~Geervliet, 18-01-1711 []Geervliet, 27-12-1713)

Op 25-12-1692 worden Jan en zijn vrouw Trijntje Willems Hoogwerf vermeld als lidmaten in Geervliet. (Ons Voorgeslacht jg. 1953, p. 13/145).
Jan koopt een (boeren)woning aan de Conijndijk:
Tonis Sijdervelt, schout van Simonshaven, verkoopt aan Jan Philipsz Vermaat zijn woning, schuur, berge en erf aan de Conijndijk, met het aangelegen boomgaardje en de Leendijk waarop de woning staat. Op het stuk dijk tussen de doorwatering en de Hoenderhoekse molen rust een erfpacht van f 1 per jaar te betalen aan Dirk Caperman, schout van Zuidland. Met de koop mee komt het gebruik van een hoeveelheid land. Totale prijs f 1000.
Datum: 02-05-1692
[bron: Streekarchief Voorne-Putten en Rozenburg - 032 Stad Geervliet - 212]

Trijntje is overleden vóór 12-06-1717 in Geervliet, ten hoogste 47 jaar oud. Van het overlijden is aangifte gedaan op 12-06-1717 [bron: DTB Geervliet trouwen en begraven 1714-1751 [Nat. Archief, p. 9158]. Bij de overlijdensaangifte van Trijntje was de volgende getuige aanwezig: Jacob Jacobse Hokke (1691-1761) [schoonzoon].
"12 Junij heeft Jacob Hocke aangegeven ’t lijk van sijn schoonmoeder Trijntje Hoogwerff, huijsvrouw van Jan Vermaat in de classis van drie gulden, dus 3:0:-".

Jan trouwde (2), 47 jaar oud, op 23-04-1718 in Geervliet [bron: DTB Geervliet trouwen en begraven 1714-1751 [Nat. Archief, p. 10/158] met Catharina (Trijntje) Gerritsdr van Leeuwen (vóór 1700-vóór 1728), minstens 18 jaar oud.
Jan kocht meer land, waarvoor hij soms ook geld moest lenen. Zijn eigen huis verkoopt hij in 1726 aan zijn zoon Hendrik.


Jan Philipsz Vermaat en Trijntje Gerrits van Leeuwen, echtelieden aan de Conijndijk onder Geervliet (huw. voorwaarden tov notaris Steven Sbuelen te Oud-Beijerland dd 23-4-1718) bekennende aan Jacob Frederik Roosendaael, commies ter regeringe te Rotterdam, schuldig te zijn f 1000, verzekerd op woning, schure etc aan de Conijndijk, de eigendom van de Conijndijk en de grote dijk van Goudriaan, nog 2 G 251 R teelland op nr 182 in de polder van Geervliet, 11 G 178 R op nr 1 in Oud-Hoenderhoek, 3 G 225 R aldar op nr 16 en 3 G 99 R op nr 18, 6 G 162 op nr 23, 5 G 284 R op nrs 24 en 25. Geroyeerd in 1724.
Datum: 09-01-1722
[bron: Streekarchief Voorne-Putten en Rozenburg - 032 Stad Geervliet - 213]
Op 14-4-1723 bekennen Jan Vermaat en Trijntje Gerrits van Leeuwen, wonend aan de Comijndijk onder Geervliet, aan Albinus Villerius, wonend in Spijkenisse, een schuld van 600 car. g. wegens geleende en aangetelde gelden, die zij met rente zullen restitueren onder verband van 7 gem. 36 r. land aan de Moerschomse, get. nr. 52 en 53, en nog 5 gem. 1 r. land aan de Laanweg, get. nr. 50)
Datum: 14-04-1723
[bron: Streekarchief Voorne-Putten en Rozenburg, Toegangsnummer: 048, Ambacht Spijkenisse en Braband, Regesten]
Jan Philipsz Vermaat, wonende onder Spijkenisse, verkoopt aan Cornelis Luijders 11 G 178 R met gors in Oud-Hoenderhoek op nr 1, belast met uitpad voor het land van Johannes Conijndijk, en 3 G 225 R op nr 16 aldaar met de erfgenamen van dhr de Groot gemeen liggend in een stuk van 9 G 181, voor totaal f 1870, en een speldegeld van 2 zilveren ducatons.
Datum: 08-08-1726
[bron: Streekarchief Voorne-Putten en Rozenburg - 032 Stad Geervliet - 213]
Dezelfde [=Jan Philipsz Vermaat, PJRV] verkoopt aan zijn zoon Hendrik Jansz Vermaat een huis met 2 schuren, barge en wagenkeet aan de Conijndijk, met de eigendom van de dijk, belast met   f 1 per jaar tbv Dirk Caperman, voor f 1000.
Datum: 08-08-1726
[bron: Streekarchief Voorne-Putten en Rozenburg - 032 Stad Geervliet - 213]

Jan is overleden vóór 22-01-1741 in Nieuwenhoorn, ten hoogste 70 jaar oud [bron: DTB Nieuwenhoorn begraven 1733-1753 [Nat. Archief, p. 14/84]]. Van het overlijden is aangifte gedaan op 22-01-1741 [bron: DTB Nieuwenhoorn begraven 1733-1753 [Nat. Archief, p. 14/84]].
In het gaardersboek van Nieuwenhoorn staat: "22 Januarij 1741 aangevinge gedaen door willem vermaet vantlijk van zijn overleede vader jan fulpze vermaet omt selve alhier te moogen begraeven en van onvermoogen te zijn dus te gehooren onder de classes van pro deo"

zondag 30 december 2012

Mijn voorzaten Vermaat 7: Willem Jansz Vermaat


Willem Jansz Vermaat is gedoopt op 20-04-1699 in Geervliet [bron: DTB Geervliet dopen 1585-1701 [Nat. Archief, p. 135/139]]. In de doopvermelding staat: Geheeven van Lychje Pieters.


Doopvermelding Willem Jansz Vermaat
Willem trouwde (1), 29 jaar oud, op 27-02-1729 in Spijkenisse [bron: DTB Spijkenisse trouwen NG 1681-1810 [Nat. Archief, p. 79/169]] met de 25-jarige Neeltje Jacobs van der Waal. Willem en Neeltje gingen op 05-02-1729 in Spijkenisse in ondertrouw [bron: DTB Spijkenisse trouwen NG 1681-1810 [Nat. Archief, p. 79/169]].
Neeltje Jacobs van der Waal is als dochter van Jacob Ariense van der Waal en Barra Claes gedoopt op 28-01-1704 in Spijkenisse (peet: Lyntie Teunis) [bron: DTB Spijkenisse dopen 1681-1719 [Nat. Archief, p. 60/120]].


Huwelijk Willem Jansz Vermaat x Neeltje Jacobs van der Waal
Kinderen uit dit huwelijk:
I. Jan Willemsz Vermaat (~Zuidland, 01-02-1730 []Brielle, 24-01-1798) 
II. Jacob Willemsz Vermaat (~Zuidland, 06-04-1732 +Nieuw Helvoet, 1793)

Neeltje is overleden vóór 1735, ten hoogste 31 jaar oud.
De naam Jacob komt hier de familie binnen: Jacob is vernoemd naar Neeltje's vader.

Willem ging na de dood van Neeltje in ondertrouw (2), 36 jaar oud, op 01-07-1735 in Nieuwenhoorn [bron: DTB Nieuwenhoorn trouwen gaarder 1732-1762 [Nat. Archief, p. 5/122]] met Lena Pieters Nobel (1711-na 1762), 24 jaar oud. Samen kregen zij 3 dochters (Trijntje, Neeltje en Willempje) en een zoon (Pieter).

Willem is overleden vóór 14-03-1744 in Nieuwenhoorn, ten hoogste 44 jaar oud. Van het overlijden is aangifte gedaan op 14-03-1744 [bron: DTB Nieuwenhoorn begraven 1732-1762 [Nat. Archief, p 81/122]]. "Maert 14. aangevinge gedaan door den diaken euwoud hofsteede omme het lijk van willem vermaat alhier te begraeven ende te gehoren onder de classis van pro deo".

zaterdag 29 december 2012

Mijn voorzaten Vermaat 6: Jacob Willemsz Vermaat


Jacob Willemsz Vermaat is gedoopt op 06-04-1732 in Zuidland [bron: DTB Zuidland dopen 1666-1732 [Nat. Archief, p. 131/131]]. Getuige was Ariaantje van der Waal.
Jacob werd als lidmaat van de NG Kerk aangenomen op 11-4-1764 [DTB Nieuw Helvoet lidmatenregister 1759-1792 [Nat. Archief, p. 118/135]].


Doopvermelding Jacob Willemsz Vermaat
Jacob is weduwnaar van Aaltje Patijn (1739-1764), met wie hij trouwde (1), 31 jaar oud, op 09-10-1763 in Nieuw Helvoet [bron: DTB Nieuw Helvoet trouwen 1759-1814 [Nat. Archief, p. 9/68]].
Hij trouwde (2), 33 jaar oud, op 11-08-1765 in Nieuw Helvoet [bron: DTB Nieuw Helvoet trouwen 1759-1814 [Nat. Archief, p. 14/68]] met de 26-jarige Judith Pieters Rijger. Jacob en Judith gingen op 21-07-1765 in Nieuwenhoorn in ondertrouw.
Het trouwboek Nieuw Helvoet vermeldt op deze pagina uitsluitend het jaartal. Wetend echter dat ondertrouw in Nieuwenhoorn plaatsvond op 21 juli en daarbij drie weken voor de aankondigingen tellend komen we op 11 augustus uit.


Huwelijk Jacob Willemsz Vermaat x Judith Pieters Rijger
Judith Pieters Rijger is geboren als eerste van een tweeling en is gedoopt op 19-04-1739 in Rockanje [bron: DTB Rockanje dopen 1731-1745 [Nat. Archief, p. 12/40]].
Het doopboek vermeldt: "eodem Judik dogter van Pieter Leenderse Reijger en Maartje Maartense van der Velden. Peet Judik Aronsdr Steenbergen".
Judith is als lidmaat van de NG Kerk aangenomen in april 1765 [DTB Nieuw Helvoet lidmatenregister 1759-1792 [Nat. Archief, p. 118/135]].

Kinderen uit dit huwelijk:
I. Neeltje Jacobs Vermaat (~Nieuw Helvoet, 27-07-1766 +vóór 1812)
II. Pietertje Jacobs Vermaat (~Nieuw Helvoet, 06-07-1768 +Nieuw Helvoet, 30-05-1812) 
III. Willem Jacobsz Vermaat (~Nieuw Helvoet, 24-06-1770 +vóór 1812)
IV. Maarten Jacobsz Vermaat (~Nieuw Helvoet, 16-8-1778 +Nieuw Helvoet, 15-04-1839)
V. Maartje Jacobs Vermaat (~Nieuw Helvoet, 12-02-1781 +Oudenhoorn, 01-04-1833)


Jacob is overleden in 1793 in Nieuw Helvoet, 60 of 61 jaar oud.
Judith is overleden na 14-08-1808, minstens 69 jaar oud.

Aangezien ik niet weet of er een Begraafboek voor Nieuw Helvoet beschikbaar is in een archief (het is in ieder geval niet via het Nationaal Archief digitaal ontsloten), is het voor een aantal personen niet mogelijk geweest de sterfdatum te achterhalen. 

vrijdag 28 december 2012

Mijn voorzaten Vermaat 5: Maarten Jacobsz Vermaat

Maarten Jacobsz Vermaat werd geboren in Zuiddijk. Hij is gedoopt op 16-08-1778 in Nieuw Helvoet [bron: DTB Nieuw Helvoet dopen 1770-1818 [Nat. Archief, p. 13/97]].
Maarten werkte als arbeider. 


Doopvermelding Maarten Jacobsz Vermaat


Hij trouwde, 27 jaar oud, in april 1806 in Nieuw Helvoet met de 19-jarige Elizabeth Abrahams Mol.
Elizabeth Abrahams Mol werd als dochter van Abraham Mol en Maria van der Hoeve geboren op 10-01-1787 in Oudenhoorn [bron: DTB Oudenhoorn dopen 1733-1789 [Nat. Archief, p. 47/79]]. Zij is gedoopt op 14-01-1787 in Oudenhoorn [bron: DTB Oudenhoorn dopen 1733-1789 [Nat. Archief, p. 47/79]].

Ik heb echter tot op heden geen huwelijksinschrijving in Nieuw Helvoet gevonden, evenmin in Oudenhoorn.

Kinderen uit dit huwelijk:
I. Jacob Vermaat (*Zuiddijk, 02-04-1807 +Zuiddijk, vóór 1808)
II. Maria Vermaat (*Zuiddijk, 02-04-1807 +Zuiddijk, vóór 1809)
III. Jacob Maartensz Vermaat (*Zuiddijk, 12-08-1808 +Nieuw Helvoet, 12-08-1857)
IV. Abram Vermaat, (*Zuiddijk, 12-08-1808 +Zuiddijk, vóór 1814) 
V. Maria Maartens Vermaat (*Zuiddijk, 29-12-1809 i+Nieuw Helvoet, 11-06-1814) 
VI. Judith Maartens Vermaat (*Zuiddijk, 29-12-1811 +Nieuw Helvoet, 22-01-1891) 
VII. Abraham (Abram) Maartensz Vermaat (*Zuiddijk, 20-03-1814 +Nieuw Helvoet, 04-02-1858) VIII. Marinus Vermaat (*Zuiddijk, 01-01-1817 +Nieuw Helvoet, 28-02-1822) 
IX. Marija Vermaat (*Nieuw Helvoet, 21-06-1818 +Nieuw Helvoet, 16-09-1818) 
X. Willem Vermaat (*Nieuw Helvoet, 20-08-1819 +Nieuw Helvoet, 25-03-1821) 
XI. Maria Maartens Vermaat (*Nieuw Helvoet, 10-12-1820 +Nieuw Helvoet, 27-08-1912) 
XII. Neeltje Vermaat (*Nieuw Helvoet, 15-10-1823 +Nieuw Helvoet, 01-11-1823) 
XIII. Anna Vermaat (*Nieuw Helvoet, 11-05-1826 +Nieuw Helvoet, 05-09-1826)


Maarten is overleden op 15-04-1839 om 10:00 op adres Wijk C nr. 4 in Nieuw Helvoet, 60 jaar oud [bron: Overlijden Nieuw Helvoet 1839 Akte 10]. Van het overlijden is aangifte gedaan op 16-04-1839 [bron: Overlijden Nieuw Helvoet 1839 Akte 10]. Aangevers waren Jacob Vermaat, 30 jaar, arbeider, wonend Nieuw Helvoet, zoon overledene en Leendert Scheijgrond, 54 jaar, schoolonderwijzer, wonend Nieuw Helvoet.

Elizabeth is overleden op 22-11-1846 om 23:30 op adres Wijk A nr. 10 in Nieuw Helvoet, 59 jaar oud [bron: Overlijden Nieuw Helvoet 1846 Akte 22]. Van het overlijden is aangifte gedaan op 23-11-1846 [bron: Overlijden Nieuw Helvoet 1846 Akte 22]. Aangevers waren Jacob Vermaat, 36 jaar, arbeider, zoon overledene en Abram Rietdijk, 56 jaar, arbeider.

donderdag 27 december 2012

Mijn voorzaten Vermaat 4: Jacob Maartensz Vermaat

Jacob Maartensz Vermaat werd als eerste van een tweeling geboren op 12-08-1808 in Zuiddijk [bron: DTB Nieuw Helvoet dopen 1770-1818 [Nat. Archief, p. 73/97]]. Hij is gedoopt op 14-08-1808 in Nieuw Helvoet [bron: DTB Nieuw Helvoet dopen 1770-1818 [Nat. Archief, p. 73/97]]. Bij de doop van Jacob was de volgende getuige aanwezig: Judith Pieters Rijger (1739-na 1808) [grootmoeder vaderszijde].
Hij werkte als arbeider, bouwknecht en tenslotte "kleine bouwman".

Doopvermelding Jacob Maartensz Vermaat
Hij trouwde, 29 jaar oud, op 10-05-1838 in Nieuw Helvoet [bron: Huwelijksakten Nieuw Helvoet 1838 Akte 2] met de 22-jarige Geertrui Rietdijk. Jacob en Geertrui gingen op 29-04-1838 in Nieuw Helvoet in ondertrouw [bron: Huwelijksakten Nieuw Helvoet 1838 Akte 2]. Bij het burgerlijk huwelijk van Jacob en Geertrui waren de volgende getuigen aanwezig: Maarten Jacobsz Vermaat (1778-1839) [vader bruidegom], Elizabeth Abrahams Mol (1787-1846) [moeder bruidegom], Matthijs Rietdijk (vader bruid), Lijntje van Koppen (moeder bruid), Adrianus de Voogd, 62 jaar, loods, wonend Nieuw Helvoet, Pieter van Vliet, 48 jaar, smid, wonend Nieuw Helvoet, Willem Oranje, 35 jaar, veldwachter, wonend Nieuw Helvoet
en Willem Schuddebeurs, 52 jaar, bouwman, wonend Rockanje.
Bruid en moeder bruid kunnen beide niet schrijven, dus tekenen niet.


Huwelijk Jacob Vermaat x Geertrui Rietdijk 1/2

Huwelijk Jacob Vermaat x Geertrui Rietdijk 2/2


Geertrui Rietdijk werd als dochter van Matthijs Rietdijk en Lijntje van Koppen  geboren op 13-06-1815 om 19:00 in Rockanje [bron: Geboorteakten Rockanje 1815 Akte 16]. Van de geboorte is aangifte gedaan op 14-06-1815 [bron: Geboorteakten Rockanje 1815 Akte 16]. Getuigen waren Job Tuk, 50 jaar, veldwagter en Cornelis Willemsz Rietdijk, 35 jaar, winkelier.

Kinderen uit dit huwelijk:
I. Maarten Vermaat, (*Nieuw Helvoet, 11-03-1839 +Vierpolders, 26-03-1896) 
II. Matthijs Vermaat, (*Nieuw Helvoet, 13-10-1840 +Nieuw Helvoet, 26-08-1875)
III. Elizabet Vermaat, (*Nieuw Helvoet, 25-11-1842 +Nieuw Helvoet, 19-06-1905) 
IV. Willem Vermaat, (*Nieuw Helvoet, 08-03-1845 +Nieuw Helvoet,  15-02-1923) 
V. Lijntje (Lintje) Vermaat, (*Nieuw Helvoet, 21-09-1848 +Nieuw Helvoet, 13-04-1933) 
VI. Abraham Vermaat, (*Nieuw Helvoet, 02-06-1850 +Nieuw Helvoet, 16-07-1919) 
VII. Jacob Vermaat, (*Nieuw Helvoet, 07-09-1853 +Nieuw Helvoet, 06-12-1932) 
VIII. Johannes Vermaat, (*Nieuw Helvoet, 08-01-1857 +Nieuw Helvoet, 28-12-1931) 


Jacob is overleden op 15-12-1857 om 12:30 in Nieuw Helvoet, 49 jaar oud [bron: Overlijdens Nieuw Helvoet 1857 Akte 63]. Van het overlijden is aangifte gedaan op 16-12-1857 [bron: Overlijdens Nieuw Helvoet 1857 Akte 63]. Aangevers waren Abram Vermaat, 43 jaar (broer overledene), bouwman en Gerrit Lammerse, 37 jaar, veldwachter.
Geertrui is overleden op 27-04-1884 om 19:00 in Nieuw Helvoet, 68 jaar oud [bron: Overlijden Nieuw Helvoet 1884 Akte 8]. Van het overlijden is aangifte gedaan op 28-04-1884 [bron: Overlijden Nieuw Helvoet 1884 Akte 8]. Aangevers waren Adrianus Moerman, 44 jaar, gemeentebode en Leendert van Trierum, 68 jaar, arbeider.

Van de acht kinderen van Jacob Vermaat en Geertrui Rietdijk waren er twee gehuwd en hadden kinderen, maar bleven er vier ongehuwd en was er een gehuwd maar kinderloos. Deze vijf personen benoemden steeds elkaar testamentair tot erfgenaam. Jacob overlijdt als laatste van deze vijf en laat netto F 6.012,- na. De ene helft wordt verdeeld onder de twee kinderen (Jacob en Geertrui) van zijn broer Matthijs en de andere helft gaat naar Arie Jacob [van der Bie], de zooon van Jacob’s zus Lijntje [mededeling H.P. Vermaat, Breukelen]. Daarbij valt op dat Pleuntje de Snaijer, de weduwe van jongste broer Johannes, niets ontvangt (zij overlijdt pas in 1962, 96 jaar oud).

dinsdag 25 december 2012

Mijn voorzaten Vermaat 3: Matthijs [Jacobsz] Vermaat

Matthijs [Jacobsz] Vermaat werd geboren op 13-10-1840 om 05:00 op adres Huis B 12 in Nieuw Helvoet [bron: Geboorteakten Nieuw Helvoet 1840 Akte 27]. Van de geboorte is aangifte gedaan op 14-10-1840 [bron: Geboorteakten Nieuw Helvoet 1840 Akte 27]. Bij de geboorteaangifte van Matthijs was de volgende getuige aanwezig: Jacob Maartensz Vermaat (1808-1857) [vader]. Getuigen waren Willem Oranje, 38 jaar, veldwachter, wonend Nieuw Hellevoet en Leendert Scheijgrond, 55 jaar, schoolonderwijzer, wonend Nieuw Hellevoet.
Matthijs werkte als arbeider en "bouwknecht" (boerenknecht op de boerderij van weduwe Judith Kap-Vermaat, zijn tante) [mededeling H.P. Vermaat, Breukelen].


Geboorteakte Matthijs Vermaat 1/2
Geboorteakte Matthijs Vermaat 2/2

Hij trouwde, 29 jaar oud, op 14-05-1870 in Rockanje [bron: Huwelijksregister Rockanje 1870 Akte 8] met de 27-jarige Jobje (Jaapje) Klittenberg. Matthijs en Jobje gingen op 01-05-1870 in Rockanje in ondertrouw [bron: Huwelijksregister Rockanje 1870 Akte 8]. Bij het burgerlijk huwelijk van Matthijs en Jobje waren de volgende getuigen aanwezig:

Geertrui Rietdijk (moeder bruidegom, kan niet schrijven, dus tekent niet), Hermanus Klittenberg (vader bruid), Willem Bijlaard, 34 jaar, klerk, Klaas Langendoen, 59 jaar, veldwachter, Maarten Groeneveld, 26 jaar, verwer en Arnoud Konijnendijk, 68 jaar, postbode. De bruid kan niet schrijven, dus tekent niet.


Huwelijk Matthijs Vermaat x Jobje Klittenberg 1/2

Huwelijk Matthijs Vermaat x Jobje Klittenberg 2/2

Jobje (Jaapje) Klittenberg werd als dochter van Hermanus Klittenberg en Adriana Steenbergen geboren op 17-01-1843 om 10:00 op adres Huis nr. 3 in Naters [bron: Geboorteakten Naters 1843 Akte 2]. Van de geboorte is aangifte gedaan op 17-01-1843 [bron: Geboorteakten Naters 1843 Akte 2]. Getuigen waren Jakob Bijlaard, 42 jaar, klerk en





Adrianus Groeneveld, 44 jaar, polderbode.

Kinderen uit dit huwelijk:
I. Jacob Vermaat, (*Nieuw Helvoet, 24-04-1872 +Maasland, 9-01-1941)
II. Geertruij Vermaat, (*Nieuw Helvoet, 04-10-1873 +Woerden, 23-10-1945) 
III. Hermanus Vermaat, (*Nieuw Helvoet, 15-07-1875 +Nieuw Helvoet, 25-10-1875) 

Matthijs is overleden op 26-08-1875 om 15:00 in Nieuw Helvoet, 34 jaar oud [bron: Overlijden Nieuw Helvoet 1875 Akte 31]. Van het overlijden is aangifte gedaan op 27-08-1875 [bron: Overlijden Nieuw Helvoet 1875 Akte 31]. Aangevers waren Adrianus Moerman, 35 jaar, gemeentebode en Leendert van Trierum, 60 jaar, arbeider.


Na het overlijden van Matthijs hertrouwde Jobje met Volbregt Smit. Pas na het overlijden van Matthijs overleed zijn moeder en er was sprake van een erfenis, hoewel waarschijnlijk niet groot:
Inventaris (21 Inventaris van de nalatenschap van Jacob Vermaat en Geertrui Rietdijk, in leven landbouwers te Nieuw Helvoet, laatstgenoemde als weduwe van eerstegenoemde aldaar overleden op 27-4-1884. Erfgenamen: - Maarten Vermaat, landbouwer te Vierpolders - Elisabeth Vermaat, ongehuwd en meerderjarig wonend te Nieuw Helvoet - Willem Vermaat, land bouwer te Nieuw Helvoet - Leentje Vermaat, echtgenote van Kornelis van der Bie, bouwknecht te Oudenhoorn - Jobje Klittenberg, nu gehuwd met Volbrecht Smit, arbeider te Oudenhoorn, eerder weduwe van Matthijs Vermaat, als moeder van Jacob Vermaat en Geertrui Vermaat - Abraham Vermaat, bouwman te Nieuw Helvoet - Jacob Vermaat, bouwknecht te Nieuw Helvoet - Johannes Vermaat, bouwknecht te Nieuw Helvoet. Volgt opsomming van meubilair, kleding en sieraden, melk- en bouwgerei, levende have, vruchten te velde, alles samen gewaardeerd op f 1760. Onroerende goederen: - weiland te Nieuw Helvoet kad. nrs. 76, 77 en 78 - een hofstede c.a. aldaar kad. 681 t/m 684. De schuldenlast bedraagt f 2400.)

Datum: 11-06-1884
[bron: Streekarchief Voorne-Putten en Rozenburg - Nadere toegang op inventarisnummer 3074 van toegang 110]


Jobje is overleden op 16-08-1913 om 19:00 in Oudenhoorn, 70 jaar oud [bron: Overlijden Oudenhoorn 1913 Akte 9]. Van het overlijden is aangifte gedaan op 18-08-1913 [bron: Overlijden Oudenhoorn 1913 Akte 9].
Aangevers waren Volbregt Smit, 25 jaar, veldarbeider, zoon overledene en Jacob Hoogenboom, 39 jaar, melkcontroleur.

zondag 23 december 2012

Mijn voorzaten Vermaat 2: Jacob [Matthijsz] Vermaat

Jacob Vermaat (1872-1941)

Jacob [Matthijsz] Vermaat werd geboren op 24-04-1872 om 15:00 in Nieuw Helvoet [bron: Geboorten Nieuw Helvoet 1872 Akte 28]. Van de geboorte is aangifte gedaan op 25-04-1872 [bron: Geboorten Nieuw Helvoet 1872 Akte 28]. Bij de geboorteaangifte van Jacob was de volgende getuige aanwezig: Matthijs Vermaat (1840-1875) [vader]. Getuigen waren Arie Moerman, 36 jaar, metselaar en Adrianus Moerman, 32 jaar, veldwachter.
Jacob was kleermaker in Maasland.


Geboorteakte Jacob Vermaat
Hij trouwde, 27 jaar oud, op 17-11-1899 in Ridderkerk [bron: Huwelijksakten Ridderkerk 1899 Akte 68] met de 23-jarige Leentje de Jong. Jacob en Leentje gingen op 05-11-1899 in Ridderkerk in ondertrouw [bron: Huwelijksakten Ridderkerk 1899 Akte 68]. Bij het burgerlijk huwelijk van Jacob en Leentje waren de volgende getuigen aanwezig: de moeder van de bruidegom (Jobje Klittenberg), de vader van de bruid (Frans de Jong), Pieter Roos, 47 jaar, sigarenmaker, oom van de bruid, Cornelis Roos, 32 jaar, timmerman, oom van de bruid, Bastiaan Roos, 35 jaar, schilder, oom van de bruid en Rokus Leeuwenburg, 43 jaar, koetsier.
Huwelijksakte Jacob Vermaat x Leentje de Jong


Leentje de Jong


Leentje de Jong is geboren op 08-12-1875 om 10:00 in Ridderkerk op adres Wijk C nr. 128 [bron: Geboorteakten Ridderkerk 1875 Akte 291] als dochter van Frans de Jong en Johanna Roos. Van de geboorte is aangifte gedaan op 08-12-1875 [bron: Geboorteakten Ridderkerk 1875 Akte 291].
Getuigen waren Jan Boer, 30 jaar, arbeider en Simon Lagendijk, 24 jaar, arbeider.


Kinderen uit dit huwelijk waren:
I. Jobje Vermaat, (*Maasland, 06-06-1901 +Maasland, 12-05-1902) 
II. Matthijs Frans (Thijs), (*Maasland, 30-06-1902 +Dordrecht, 24-05-1984) 
III. Frans Vermaat, (*Maasland, 14-08-1904 +Woerden, 06-10-1983) 
IV. Jan Vermaat, (*Maasland, 17-01-1906 +Harderwijk, 11-4-2002)
V. Hermanus (Herman) Vermaat, (*Maasland, 04-11-1907 +Schiedam, 27-09-1974) 
VI. Willem Vermaat, (*Maasland, 06-1909 +Maasland, 29-07-1909) 
VII. Jobje Vermaat, (*Maasland, 09-07-1910 +Maasland, 30-01-1911) 
VIII. Jobje (Job) Vermaat, (*Maasland, 09-09-1911 +Maassluis, 22-06-1975) 
IX. Johanna (Jo) Vermaat, (*Maasland, 06-08-1913 +Dordrecht, 05-02-1991) 
X. Nn Vermaat, levenloos geboren zoon, (+Maasland, 14-1-1915)
XI. Nn Vermaat, levenloos geboren zoon, (+Maasland, 10-7-1917)

Van deze kinderen herinner ik me, naast mijn opa, alleen nog oom Frans (die getrouwd was met een oudere zus van mijn oma en veel op mijn opa leek) en tante Jo, die ongetrouwd bleef en samen met een ook ongetrouwde vriendin, eveneens onderwijzeres, in Zwijndrecht woonde. Als zij mijn vader op diens verjaardag opbelde (want hij was haar favoriete neefje) zei ze altijd "Je weet wel met wie".

Jacob en Leentje overleden zeer kort na elkaar. Jacob is overleden op 09-01-1941 om 01:00 in Maasland, 68 jaar oud [bron: Overlijden Maasland 1941 Akte 3]. Van het overlijden is aangifte gedaan op 10-01-1941 [bron: Overlijden Maasland 1941 Akte 3]. Aangever was Johannes van Hemert, 72 jaar, kleermaker.
Leentje is overleden op 11-01-1941 om 05:00 in Maasland, 65 jaar oud [bron: Overlijden Maasland 1941 Akte 4]. Van het overlijden is aangifte gedaan op 11-01-1941 [bron: Overlijden Maasland 1941 Akte 4]. Aangever was Johannes van Hemert, 72 jaar, kleermaker.

zaterdag 22 december 2012

Mijn voorzaten Vermaat 1: Jan [Jacobsz] Vermaat

Mijn grootvader Jan Vermaat (*Maasland, 17-1-1906 +Harderwijk, 11-4-2002) werd geboren als vierde kind van kleermaker Jacob Vermaat en diens vrouw Leentje de Jong. Hoewel hij opduikt in het Dienstbodenregister van Alphen aan de Rijn, vestigt hij zich na zijn huwelijk (Maasland, 24-6-1931) met zijn vrouw Jannetje van Buuren (*Maasland, 2-10-1905 +Ermelo, 10-8-2005) als kleermaker in Hoevelaken, waar ook zijn kinderen (waaronder mijn vader) zijn geboren.

De reden dat hij in Hoevelaken terechtkwam en niet in de omgeving van zijn geboorteplaats is een vorm van toeval die je vaker in families ziet (en die mogelijk geleid heeft tot het huwelijk van mijn ouders). Een van mijn overgrootvaders van moederszijde, Willem Hendrik Hendrikus van den Born, graanhandelaar uit Terschuur, was ouderling van de Gereformeerde Kerk in Zwartebroek, die aan het begin van de jaren '30 vacant was. Om de predikantsplaats weer bezet te krijgen, trok regelmatig een groepje ouderlingen er 's zondags op uit (meer waarschijnlijk op zaterdagavond heen en op maandagochtend terug, daar er in die tijd op zondag niet gereisd placht te worden) om in een gemeente met een vergelijkbare mate van orthodoxie een kandidaat voor een mogelijk beroep te gaan "horen". Zo kwam Willem van den Born op bezoek in Maasland, waar hij gastvrijheid genoot bij een van mijn overgrootvaders van vaderszijde, Arend van Buuren, die eveneens in de graanhandel zat. Arend had een (aanstaande) schoonzoon die graag als kleermaker ergens aan de slag wilde, Willem vertelde dat men in Hoevelaken nog wel een kleermaker kon gebruiken. En zo geschiedde.

De eerste jaren dat het gezin woonde aan de Westerdorpsstraat 11 oefende Jan ongeveer uitsluitend het kleermakersvak uit, maar in de loop der tijd (waarschijnlijk onder invloed van het zakelijk inzicht van zijn vrouw Jannetje, die dat mogelijk weer van haar vader had) kwam daar een winkel bij. In het Handelsregister van de Kamer van Koophandel en Fabrieken voor de Noordwest-Veluwe (Archiefnummer 0294, Inventarisnummer 8369) staat deze winkel tussen 1943 en 1970 ingeschreven als een "kleinhandel dames-, herenmode, speelgoederen, schrijfbenodigdheden e.d.". Ik kan me ook nog herinneren dat een van de aantrekkelijkheden van een logeerpartij in Hoevelaken, naast de echte karnemelkse pap met stroop, een cadeautje "uit de winkel" was, dat we zelf mochten uitzoeken.

Waarvan ik pas heel laat hoorde, is dat het tweede kindje van Jan en Jannetje dood geboren werd, op 31 juli 1934. In de akte is niet aangegeven of het om een jongetje of een meisje ging. Zelf meen ik me te herinneren dat mijn oma mij vertelde dat het een meisje was. Mijn vader herinnert zich echter dat zijn moeder hem vertelde dat het een jongetje was, waarop hij haar schijnt te hebben gevraagd hoe hij geheten had als het kindje was blijven leven.


Overlijdensakte dood geboren kindje

Bij zijn pensioen verkocht Jan de winkel (eerst werd het drogisterij "De Gaper", later werd daarnaast een Chinees restaurant gebouwd) en verhuisde met Jannetje naar een bescheiden vrijstaand huis aan de Wilhelminalaan 13 in Hoevelaken, dat ze nieuw hadden laten bouwen. Mijn oma sprak nogal eens met lichte spot van de verhuizing "van het gekkengetal naar het ongeluksgetal".


Westerdorpsstraat 11 Hoevelaken

Wilhelminalaan 13 Hoevelaken

Ze hebben hier bijna dertig jaar gewoond. Op hoge leeftijd verhuisde hij met Jannetje naar een verzorgingshuis in Ermelo, een tijdje later moest hij zelf naar een verzorgingshuis in Harderwijk, waar hij in april 2002 overleed, 96 jaar oud. Hij werd begraven in Ermelo. Jannetje overleefde hem nog ruim drie jaar: zij overleed, bijna 100 jaar oud, in augustus 2005 in Ermelo.

Jan was een groot liefhebber van geschiedenis en klassieke muziek (Wagner: helaas hebben we ons plan om samen naar Bayreuth te gaan vanwege zijn opkomende doofheid nooit kunnen uitvoeren). Was hij een generatie later geboren, dan dan had hij willen en waarschijnlijk kunnen studeren, evenals twee van zijn drie kinderen en acht van zijn negen kleinkinderen.

donderdag 20 december 2012

Hoe Roodenburg Vermaat ontstond

Anders dan bij Boudewijn Vermaat van der Schee en Boudewijn Vermaat Visser, waar Vermaat geen deel van de achternaam is, maar van de voornaam, is Roodenburg Vermaat wel degelijk een dubbele achternaam. Naast deze komen er geen "dubbele namen" in mijn verzameling Vermaat-en voor. Toch is Roodenburg Vermaat een even rechtstreekse afstammeling van Philips Ernstz als degenen (uit diens stamboom althans) die alleen de achternaam Vermaat dragen. Dat zit zo.

De eerste Roodenburg Vermaat is Dirk Roodenburg Vermaat (*Charlois, 9-1-1869 +Oegstgeest, 11-1-1954).
Dirk Roodenburg Vermaat, burgemeester van 's-Gravendeel
Dirk had twee kinderen, de jongste zoon Bastiaan (1903-1968), die wel tweemaal trouwde maar geen kinderen had en oudste zoon Dirk (1900-1958), die journalist was en uit vijf huwelijken vier dochters en een zoon had (en via deze zoon twee kleinzonen en drie achterkleinzonen).
Dirk kreeg de naam Roodenburg Vermaat bij Koninklijk Besluit van 13 november 1870. Zijn jongere zus Neeltje Elisabeth (1876-1961) behield overigens gewoon de naam Vermaat.
De eerste Dirk Roodenburg Vermaat werd uiteindelijk burgemeester van 's-Gravendeel.

Hoewel de precieze redenen om uitsluitend voor Dirk een wijziging van de achternaam aan te vragen mij niet zijn overgeleverd, is er wel een verklaring voor te vinden in zijn afstamming. Zowel zijn vader als zijn moeder heetten namelijk Vermaat.
Zijn vader, Dirk Vermaat (*Charlois, 28-4-1841 +Charlois, 29-4-1909) was de oudste zoon van Arie Gerritsz Vermaat (1815-1893) en Elisabeth Roodenburg (1815-1890, dochter van Dirk Rodenburg en Neeltje Verheij) en hij was wethouder van Charlois.
Zijn moeder, Lijdia Vermaat (*Poortugaal, 23-2-1837 +Charlois, 26-12-1919), was het zesde kind van Arij Johannesz Vermaat (1802-1853) en Neeltje Klaasdr Vermaat (1809-1904).

Van de vier grootouders van Dirk heetten er dus drie Vermaat en een Roodenburg (de tweede o in Roodenburg komt overigens niet voor bij Elisabeth's vader Dirk). Dit en het feit dat Dirk vernoemd moet zijn naar zijn grootvader Dirk Rodenburg, verklaart waarschijnlijk de naamswijziging. Uiteraard had ook dit echtpaar, evenals de familie Van der Schee, de namen Dirk Roodenburg beide als voornamen kunnen gebruiken (beide families stammen af van Boudewijn Johannesz Vermaat, wiens dochter Neeltje trouwde met een Van der Schee; hun zoon Louwrens gaf tweemaal een zoon de voornamen Boudewijn Vermaat), maar blijkbaar bood een KB meer duidelijkheid (en waarschijnlijk meer status).

Er is nog iets dat opvalt bij Dirk en zijn voorouders: drie van hen stierven rond hun verjaardag. Zijn grootvader Arie Johannesz werd geboren op 6 december en stierf op 2 december, zijn vader Dirk werd geboren op 28 april en overleed op 29 april en zelf werd Dirk geboren op 9 januari en stierf hij op 11 januari.

dinsdag 18 december 2012

Smit trouwt drie Vermaat-meisjes

Binnen mijn verzameling Vermaat-en neemt Willem Smit (*Heenvliet, 8-1-1841 +Geervliet, 29-8-1921) een unieke plaats in. Niet alleen is hij een van de weinigen van wie vier huwelijken staan genoteerd (alleen Dirk Roodenburg Vermaat jr. schopte het tot vijf), maar drie van zijn echtgenotes heetten Vermaat. Helemaal uniek is dat het om drie zussen gaat.

Hij trouwde eerst, op 22 februari 1866, met Jannetje Oranje, die toen al 54 jaar oud was (en zelf weduwe van Jan de Pijper). Naar de reden van zo'n huwelijk, waarbij de vrouw bijna 30 jaar ouder was dan de man, kunnen we alleen maar gissen. Mogelijk konden ze het gewoon goed vinden samen, mogelijk was er ook bezit in het spel. Na het overlijden van Jannetje moest er namelijk een boedel verdeeld worden:
"Scheiding van de boedel in gemeenschap bezeten geweest door Willem Smit, landbouwer te Heenvliet, en diens aldaar op 19-10-1880 overleden echtgenote Jannetje Oranje, tussen eerste comparant en Pieter Smit, mede landbouwer aldaar, als in huwelijk hebbende Aretje de Pijper, die een dochter is uit eerder huwelijk van overledene met Jan de Pijper. Toegekaveld: - aan Willem Smit zijn eigen aanbreng van f 450, een perceel weiland in Suigershil kad. A 492 en 493, idem aldaar op A 565, een dito in de Hooistal op A 115 en 116, idem in het Moertje op A 141, een huis en schuur c.a. aan de Rijswaardsedijk op A 830, 839 en 887 en een weiland in de Drie Hillen op A 728. Voor dit alles moet hij aan de wederpartij f 554 bijbetalen. - aan Pieter Smit alle meubilaire goederen, de contanten ad f 80, een perceel weiland in de Haaie buitendijks het oosteinde, kad. A 189, idem op A 190, 852, 853 en 854.
Aktenummer: 1
Aktedatum: 03/01/1881
Naam notaris: Willem Frederik Johan van Dullemen
[Streekarchief Voorne-Putten en Rozenburg, Nadere toegang op inventarisnummer 3071 van toegang 110]"

Zijn tweede echtgenote was Annetje Vermaat (*Zuid-Beijerland, 1-1-1848 +Heenvliet, 23-6-1889), dochter van Rochus Philipsz Vermaat en Maartje Hokke. Willem en Annetje trouwden op 24 november 1881 in Geervliet en kregen samen zes kinderen:

  1. Maartje (1882 - ?)
  2. Pieter (1883 - 1944)
  3. Rokus (1885 - ?)
  4. Sanderijntje (1886 - ?)
  5. Rookje (1888 - 1888)
  6. Philippus (1889 - 1889)
Annetje stierf een maand na de geboorte van haar jongste kind op 23 juni 1889 om 10.00 uur. Aangevers waren Cornelis Ensbergen, 67 jaar, schoenmaker en Gerrit de Knegt, 28 jaar, veldwachter.

Zes jaar lang was Willem weduwnaar, maar op 27 juni 1895 trouwde hij voor de derde keer, nu met Annetje's oudere zus Pietertje Vermaat (*Zuid-Beijerland, 3-11-1840 +Heenvliet, 25-2-1908). Ook dit huwelijk eindigde met de dood van de echtgenote, zodat Willem voor de derde keer weduwnaar werd.

Na ruim zeven jaar trad Willem voor de vierde keer in het huwelijk, deze keer met Neeltje Vermaat (*Zuid-Beijerland, 28-12-1843 +Bergen op Zoom, 10-6-1927), een zus van Annetje en Pietertje. Neeltje was zelf weduwe van Cornelis van Sintmaartensdijk, die in 1914 was overleden na 48 jaar huwelijk. Opvallend is dat bij de akte mede overgelegd wordt een afschrift van een KB d.d. 28-12-1915 waarbij dispensatie wordt verleend van het verbod vervat in BW art. 88-1. Dit artikel (in het oude BW) verbood het huwelijk met een bloedverwant van de vorige echtgeno(o)t(e).

Dit vierde huwelijk eindigde door de dood van Willem in 1921. Neeltje overleefde hem nog bijna 6 jaar.

woensdag 12 december 2012

Vergissen is menselijk of de zaak van de verdwenen akte

Tijdens mijn laatste grote klus in de Vermaat-stambomen, namelijk het verwerken van alle relevante informatie uit de overlijdensakten, stuitte ik op Philippus Philippusz Vermaat, die (geverifieerd) is gedoopt op 26 november 1747 in Rotterdam als enig kind (een doodgeboren kind ging hem in 1746 voor) van Philippus Philipsz Vermaat en Sara van der Bijl.
Zelf had hij 13 kinderen uit 3 huwelijken, van wie er drie de volwassen leeftijd bereikten en zorgden voor 18 kleinkinderen. In mannelijke lijn stierf deze tak een generatie later overigens al uit: geen van de mannelijke nakomelingen werd ouder dan drie maanden.

Volgens een bron die ik indertijd vergat te noteren, zou Philippus op 14 juni 1814 in Oud-Beijerland zijn overleden, maar tussen de overlijdensakten van dat jaar is hij niet te vinden. Gelukkig zijn daar dan  de huwelijksbijlagen van zijn kinderen Jacoba en Cornelis Adrianus, die - tenminste als de datum klopte - er zeker een bewijs van zouden leveren, of op zijn minst zouden kunnen wijzen naar een andere datum of zelfs een andere plaats.

In de huwelijksbijlagen van dochter Jacoba Philipse Vermaat en Roelof Zwart van 2 oktober 1816 in Elburg (akte 10) wordt in een extract vermeld dat vader Philippus in Oud-Beijerland is overleden op 19 juni 1814 (er staat letterlijk "vertien", maar ook een controle van deze datum in 1813 en 1816 levert geen akte op). De genoemde datum trouwens evenmin.
In de huwelijksbijlagen van zoon Cornelis Adrianus Vermaat met Jannetje van der Kolk van 21 mei 1824 in Spijkenisse (akte 1) vinden we echter een verklaring van Leonard Antoine Maris, 38 jaar, kantoorbediende en Philippus Rank, 32 jaar, deurwaarder, die op 27 februari 1815 (dus ruim een half jaar na dato) verklaren dat op 19 juni 1814 's avonds om 10 uur Philippus is overleden in het huis met nummer 15 (de akte is verbleekt en moeilijk leesbaar).

Een vreemde zaak. Waar in 1816 wordt volstaan met een simpel extract, lijkt in 1824 de akte min of meer overgescherevn van het origineel. Tussen de akten die via FamilySearch te raadplegen zijn, is de geciteerde akte echter niet aanwezig!
Heeft de ambtenaar van de Burgerlijke Stand indertijd vergeten dit overlijden als akte te noteren, maar was er op het gemeentehuis nog wel een kladschrift aanwezig? Ook de verklaring van Maris en Rank uit februari 1815 is in een akte verwerkt, maar was in 1824 blijkbaar nog wel terug te vinden.

Aangezien er van ieder BS-boek een duplicaat moet zijn gemaakt, komt de verdwenen akte mogelijk nog eens boven water. In de tussentijd heb ik genoeg aan datum, plaats en tijdstip van overlijden.

zondag 9 december 2012

Het polderken van Vermaet


Al lange tijd was ik op zoek naar het polderken van Vermaet. Zoals op bovenstaande tekening uit 1699 te zien is, zou het moeten liggen bij de Nieuwe Uitslag van Putten. Dit, het feit dat de tekening Z-N in plaats van N-Z georiënteerd is en het vreemde verschijnsel dat mij de Nieuwe Uitslag wel, maar de Oude Maas niet op de tekening was opgevallen, leidde ertoe dat ik pas onlangs, na een mail van Hans Nieuwland, te weten kwam dat het polderken nog altijd bestaat.
Dankzij Google Maps is het mogelijk om de tekening van meer dan 300 jaar geleden te vergelijken met de huidige situatie. Van Hans ontving ik een foto van het informatiebord dat geplaatst is aan de rand van het natuurgebied Beerenplaat, waarvan het polderken tegenwoordig deel uitmaakt.


Informatiebord bij Natuurgebied Beerenplaat [(c) Hans Nieuwland]

Aan de oostzijde van het polderken is een zorgboerderij gevestigd, de Nieuwe Uitslag van Putten is ingepolderd, er is ook een Willemspolder (in het voormalige Beerengat) en zuidelijk van het polderken ligt de productielocatie Beerenplaat van het Waterbedrijf Europoort (inmiddels opgegaan in Evides, waarover later meer).

Wanneer ik de kaart goed bekijk, valt op dat het achteraf niet heel vreemd is dat ik het polderken zelf nooit gevonden heb. Sinds de tekening in 1699 werd gemaakt, is er namelijk nogal wat veranderd. De gorzen aan de noordzijde zijn verdwenen (of later alsnog ingedijkt?), aan de westzijde is een fors gedeelte toegevoegd en eigenlijk zijn alleen aan de zuidzijde de oorsprokelijke contouren nog herkenbaar. Ik laat hieronder de tekening 180 graden gedraaid zien en daaronder het beeld via Google Maps.


Het polderken van Vermaet door Mattheus van Nispen (1699)
Het polderken via Google Maps
Nu het polderken getraceerd is, blijft mij nog eern andere taak, namelijk het opsporen van de Vermaet naar wie het polderken genoemd is.

Mogelijk kan een andere Vermaat mij daarbij helpen: de huidige directeur van Evides is namelijk Peter (Pancrasz) Vermaat. Ik houd mij aanbevolen!

woensdag 29 augustus 2012

Jan Philipsz en Jan Philipsz

Een reis naar Indië die slecht begon en nog slechter afliep


Het online beschikbaar komen van de gegevens van de VOC Opvarenden leverde meteen een aantal Vermaat-en op. Een paar heb ik nog niet kunnen plaatsen, maar een paar anderen leken gemakkelijk te identificeren. Zo ook Jan Philipsz Vermaat uit Spijkenisse. De gegevens:

Gegevens van Jan Philpsz: Vermaet uit Spijkenis
Datum indiensttreding: 28-04-1735 Datum uit dienst: 05-02-1736
Functie bij indiensttreding: Bosschieter Reden uit dienst: Overleden
Uitgevaren met het schip: Patmos Waar uit dienst: Azië
Maandbrief: Nee Schuldbrief: Ja
Gegevens van de vaart
Schip: Patmos Vertrek: 28-04-1735
Kamer: Rotterdam Kaap: 25-08-1735
22-09-1735
Inventarisnummer: 14179
Folio: 108 Aankomst: 26-11-1735
Batavia
DAS- en reisnr.: 2986.5

In eerste instantie meende ik van doen te hebben met de zoon van Philip Cornelisz Vermaat en Teuntje Jansdr Laeckenkooper, gedoopt op 21-11-1670. Diens (tweede) vrouw Trijntje Gerritsdr van Leeuwen was in 1728 overleden en daarna vond ik geen sporen meer van Jan. Hij leek wel wat oud voor een zeereis, maar zijn overlijden in 1736 paste wel in dat plaatje.
Er was echter een probleempje. In het gaardersboek van Nieuwenhoorn staat vermeld:
"22 Januarij 1741 aangevinge gedaen door willem vermaet vantlijk van zijn overleede vader jan fulpze vermaet omt selve alhier te moogen begraeven en van onvermoogen te zijn dus te gehooren onder de classes van pro deo" [DTB Nieuwenhoorn begraven 1733-1753 [Nat. Archief, p. 14/84]]. Deze Jan Philipsz had inderdaad een zoon Willem (Jansz), vernoemd naar zijn grootvader aan moederszijde. Maar als deze Jan Philipsz niet de VOC-er was, wie dan wel?

Pas een paar dagen geleden kwam ik er achter dat er nog een andere Jan Philipsz Vermaat uit Spijkenisse bestond, namelijk een zoon van Philip Jansz Vermaat en Teuntje Ariens Bos (en de broer van Philip Philipsz die de stamvader is van de "tak Ooltgensplaat"), gedoopt op 9 december 1697. Met hem is wel iets vreemds aan de hand. Qua leeftijd zou hij rond april 1685 geboren kunnen zijn, in aanmerking nemend dat blijkbaar eerst de ouders van Teuntje zijn vernoemd (Aegje en Arij), pas veel later de moeder van Philip (Claasje) en logischerwijs eerst de vader van Philip (Jan) en dan pas zijn grootvader (Philip). Jan is echter gedoopt in 1697. Mogelijk is er voor 1686 al een zoon Jan geboren, die dan voor 1697 overleden moet zijn. Tussen Philip (1686) en Aeijgje (1693) zit een flinke tijd. Misschien is er een hiaat in het doopboek of zijn kinderen elders gedoopt.

Bij het bekijken van de Regesten en Transportregisters uit Spijkenisse (online gezet door het Streekarchief Voorne-Putten-Rozenburg) kwam de volgende akte tevoorschijn:

"048 Ambacht Spijkenisse en Braband
Regesten van transportregisters
1717 Kopie, dienende tot de volgende transportbrief. 15-4-1735, Jan Philpsz Vermaet, marktschipper van Spijkenisse op Rotterdam, Dordrecht enz., verklaart voor schout en schepenen van Spijkenisse meer schulden dan bezittingen te hebben en dat hij daarom heeft besloten zijn boedel te abandonneren en over te geven aan de gerechten van Spijkenisse t.b.v. zijn bestgerechtigde crediteuren. Hij heeft dit bij een brief van 27 april j.l. op het schip Patmos, voor anker liggend voor Hellevoetsluis om een reis naar Oost-Indië te maken, nogmaals bevestigd en verzocht zijn boedel, bestaande uit zijn schuit en het veer, te verkopen en zijn crediteuren, zijnde de erfgenamen van de pensionaris De Jong te Zierikzee, secretaris Roosendael, Bouwen van Wijngaerden, de zeilmaker en anderen, te voldoen en als er iets mocht overschieten dit aan zijn huisvrouw te overhandigen. Zijn huisvrouw Willemina van Veen, de secretaris Roosendael en Bouwen van Wijngaerden hebben tot curator aangesteld de gerechtsbode Abraham van der Molen om schuit en veer publiek te verkopen, 4-5-1735."

Op dat moment begreep ik opeens ook de relevantie van de akte die ik al eerder via "Ons Voorgeslacht" had gevonden:

"Op huyden den 22e April Anno 1735 Compareerden voor ons ondergeteykenden Schout ende Schepenen van den Dorpe ende Ambagts Heerlijkheyt van Spijkenisse, Beye Huyge Hoogwerf ende Annetje Vlielander beyde wonende binnen deze Dorpe, ende zijnde van Competente ouderdom, dewelke beyde verklaarde ter requisitie van Heyltje Meeuwis huysvrouw van Leendert Claase Waardenburg wonende in de dorpe van Hekelingen, waar en waaragtig te wesen, dat zij Deposanten in de week voor Paasschen laatsleden, sonder in den preciese dag bepaalt te willen zijn, gezien hebben dat Jan Philipse Vermaet, die nu op de reys naar Oost-Indiee is, met de voorn. Requirant op de voormiddag omtrent de klok tien uren te samen zijn komen gaan uyt de Dorpe van Spijkenisse voorz. den Brabantsen Dijk aff, tot omtrent de Schutskooij toe, en beyde gesien te hebben, dat de voorn. Vermaet aldaer maar een moment of een weinig tijds bij haar Requirante heeft gestaan, en dat sij Requirante daarop de weg uyt alleen na Hekelingen is gegaan, ende den voorn. Vermaet weer terug naar Spijkenis toe, sonder dat zij beyde deposanten eenige onordentelijke behandelingen tusschen de voorn. Vermaet ende de voorn. Requirante hebben gesien off vernomen. Eyndigde Sij Deposanten deze hunne verklaringe, ende verklaarden t geent voors. is, waar ende waarachtig is wesen, presenteerende alle hier voorz. des naer versogt wesende, met soletnele Eede te bevestigen.
In oerkonden hebben wij Schout en Schepenen voors. dese onderteijkent op dato als in t hoofd van desen.
Albinus Villerius, Dirk Vermaet, R. Villerius, mij present als Secretaris J.A. Roosendael."
[Akten Spijkenisse DXLV 25 - Streekarchief Voorne-Putten en Rozenburg [Ons Voorgeslacht jg. 2000, p. 198/584]]

Verder vond ik ook nog de volgende vermelding:
"048 Ambacht Spijkenisse en Braband
Inventaris
Stukken betreffende bijzondere onderwerpen
Zorg voor dorpsambten
Vaststelling en vervulling van de dienstbetrekking
Marktschipper en veerman
71 Akte van aanstelling van Jan Philipsz. Vermaat tot marktschipper op Dordrecht, Rotterdam en Brielle
Datering:
1724
Omvang:
1 stuk"

Het plaatje werd nu duidelijk. Jan Philipsz Vermaat, getrouwd (trouwdatum niet gevonden, ondertrouw 30-4-1724) met Willemijna van Veen, pachtte in 1724 de veerdienst vanuit Spijkenisse naar Rotterdam en Dordrecht, maar dat werd geen vetpot. Begin 1735 rezen zijn schulden hem boven het hoofd, zodat hij besloot tot een actie die in die dagen vaker moet zijn voorgekomen: verkoop van al zijn bezittingen en op reis naar Oost-Indië, in de hoop daar financieel geluk te vinden. Waarschijnlijk vond hij zijn voorbeeld ook vrij dichtbij: de broers Jan en Cornelis Jacobsz Vermaet, zoons van zijn oom Jacob Jansz Vermaat, waren al in 1725, dus tien jaar eerder, aan boord van de Patmos naar Indië vertrokken. Jan Jacobsz was in 1734 weer teruggekeerd, om vrij snel daarna weer te vertrekken. Hij verdiende toen 32 gulden per maand. Geen onaantrekkelijk vooruitzicht voor iemand die zojuist zijn faillissement heeft moeten aanvragen.
Dat Jan Philipsz slechts een echtgenote en geen kinderen achterliet, zal het mogelijk makkelijker hebben gemaakt. Hij monsterde aan als "bosschieter", dat wil zeggen kanonnier.
Er trad echter een complicatie op: Jan Philipsz werd gezien met een andere vrouw, namelijk "Heyltje Meeuwis huysvrouw van Leendert Claase Waardenburg wonende in de dorpe van Hekelingen". Naar ik vermoed om kwaadsprekerij de kop in te drukken werd op 22 april, dus nog geen week voor vertrek, een akte opgemaakt waarin twee mensen "van competente ouderdom" verklaren dat zij niets "onordentelijks" hebben gezien tijdens de wandeling die Jan Philipsz vanuit Spijkenisse over de Brabandsche Dijk naar de Schutskooi samen met genoemde Heijltje heeft gemaakt. Het is eenvoudig voor te stellen dat iemand die zijn hele bezit heeft overgedragen aan zijn schuldeisers en nu een lange reis gaat maken (enkele reis bijna 7 maanden, zo blijkt uit de VOC-gegevens) best om een praatje verlegen kan zitten. Misschien kende hij haar van vroeger.

Terwijl Jan al lang en breed onderweg was, werden zijn bezittingen verkocht:
"048 Ambacht Spijkenisse en Braband
Regesten van transportregisters
1718 De gerechtsbode Abraham van der Molen, curator tot het verkopen van nagenoemde poonschuit van Jan Philpsz Vermaet, heeft op 20-5-1735 publiek verkocht en transporteert aan Jacob Cornelisz Langendoen, won. in Spijkenisse, voorn. poonschuit met toebehoren, getaxeerd op 300 g., met de helft van de veren van Spijkenisse op Rotterdam, Dordrecht en anders. De koopsom is aan de secretaris van Spijkenisse gegeven om in consignatie bewaard te worden.
Datering: 29-06-1735"

Ook de koper stak zich hiervoor flink in de schulden:
"048 Ambacht Spijkenisse en Braband
Regesten van transportregisters
1736 Jacob Cornelisz Langedoen, marktschipper, won. in Spijkenisse, bekent aan Ds. Marinus Hoog, predikant te Spijkenisse, een schuld van 1000 car. g. wegens geleende en aangetelde gelden, die hij met rente zal restitueren onder verband van zijn huis en erf aan de Voorstraat in Spijkenisse, belend: o. de Voorstraat, z. Joris Rijendam, w. de achterweg en n. Abraham van der Mole, en het recht en eigendom aan de veren op Rotterdam, Dordrecht, Brielle en anders, gekocht uit de geabandonneerde boedel van Jan Philpsz Vermaet, alsmede nog deszelfs poonschuit met toebehoren en voor zo ver nodig zijn nieuwe poonschuit.
Datering: 12-01-1737"

Jan Philipsz bereikte Batavia op 26 november 1735, maar overleed in Indië op 5 februari 1736. Van zijn echtgenote heb ik verder nog geen spoor kunnen ontdekken.

Cornelis Jacobsz overleed eveneens in Indië, op 8 februari 1738. Zijn broer Jan was, waarschijnlijk mede door de verdiensten van zijn overleden broer, in staat om op 27 augustus 1738 te trouwen met Margaritha Abrahamsdr Ravestijn en vestigde zich in Delfshaven. Hun laatste nazaat met de naam Vermaat, Dingena Jacoba Vermaat, overleed in 1958.